Sağlık çalışanlarının toksik liderlik algısının örgütsel sessizlik üzerindeki etkisinde psikolojik iyi oluşun aracılık rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, İŞLETME , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERİDE AKAÇİN
Danışman: Sibel Aybar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüze kadar liderlik üzerine yapılan araştırmaların önemli bir kısmı sergilenen liderliğin çalışanlar ve işletme üzerindeki faydalı etkilerine odaklanmıştır. Liderliğin faydalı yönlerinin yanında zararlı yönü de bulunmaktadır ve bu yönü temsil eden toksik liderler hem işletme hem de çalışanlar üzerinde son derece olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Zararlı (toksik) liderlerin davranışlarından çalışanlar olumsuz etkilenmekte ve bu durum dolaylı olarak kurumları da olumsuz etkilemektedir. Ayrıca bu etkinin tüm çalışanlarda aynı düzeyde olmayacağı ifade edilebilir. Aynı derecede etkilenmeme durumu, çalışanların dayanıklılığındaki bireysel farklılıklar, kendi davranışsal özellikleri, psikolojik profilleri, iş ve yaşam beklentileri gibi faktörlere bağlanabilir. Bireysel farklılıklardan birisi de çalışanların ses çıkarma düzeylerinin değişkenlik göstermesidir. Çalışanların sesi, firmaların fırsatları belirlemesi, tehlikeleri proaktif bir şekilde azaltması ve çalışanların bağlılığını artırması için gereklidir. Bununla birlikte, liderler tarafından sergilenen zararlı eylemler, çalışanların seslerinin daha az çıkmasına ve hatta sessizleşmesine neden olur. Şirket bu durumu ele almazsa, sessizlik kuruma nüfuz eder ve zararlı etkileri daha yüksek seviyelere tırmanabilir. Toksik davranışların çalışanlar üzerindeki etkisinde öncelikle psikolojik iyi olma hali önemli bir etkiye sahiptir. Yüksek psikolojik iyi oluşa sahip çalışanlar, psikolojik dayanıklılıkları, iyimserlikleri, geleceğe yönelik umutları ve öz yeterlilikleri nedeniyle zorluklar karşısında daha fazla direnç gösterirler. Bu nedenle bu araştırmada sağlık çalışanlarının toksik liderlik algısının örgütsel sessizlik üzerindeki etkisinde psikolojik iyi oluşun aracılık rolü incelenmektedir. Bağımsız değişkene ilişkin veriler, Çelebi ve arkadaşları (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan "Toksik Liderlik Ölçeği", araştırmanın bağımlı değişkeni olan örgütsel sessizlik, Dyne ve arkadaşları (2003) tarafından geliştirilen ve Taşkıran (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan ölçek ile, aracı rolün etkisi için Telef (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan "Psikolojik İyi Oluş" ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya konu olan verilerin analizi çalışmasında SPSS 26 programı kullanılmış olup, ölçeklerin güvenilirliği Cronbach alfa (CA) katsayıları ile test edilmiştir (Nunnally, 1978). Araştırma modelinde kullanılan ölçeklere ait araştırma kapsamında elde edilen açıklayıcı istatistikler incelenerek 395 katılımcı ile gerçekleştirilen anket çalışması sonucunda toksik liderlik ile örgütsel sessizliğin aralarındaki ilişkide psikolojik iyi oluşun aracı etkisinin olduğu görülmüştür.