Sosyo-ekonomik durumun okul öncesi dönem çocuklarının çevre farkındalığına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK GELİŞİMİ , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEYZA ECE DAŞ

Danışman: Makbule Meziyet Arı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Durmaksızın gelişen teknolojinin etkisi insanların yaşam tarzlarında değişikliklere neden olmaktadır. Değişikliklerin başlıca etkilerinden biri olarak yaşam alanlarının doğal ortamlardan betonlaşmış kalabalık şehirlere doğru şekillenmesi sonucunda insanların doğal çevre ile etkileşimi kısıtlanmış, hatta insanlar doğadan çekinir hale gelmiştir. Özellikle şehirleşme oranının ve sosyoekonomik düzeyin yüksek olduğu bölgelerde çeşitli nedenlerle çocukların doğrudan doğa deneyimlerinde bulunmasına olumsuz bir tavır sergilenmeye başlanmıştır. Bu tavır çocukların çevreye karşı olumlu tutum geliştirmesi için bir engel oluşturmaktadır. İçlerinde yaşadıkları çevre ne olursa olsun 21. yüzyıl ailelerinin sosyoekonomik düzeyleri çocukların teknolojiyle tanışma yaşına etki edebilmektedir. Bu araştırmada farklı sosyoekonomik düzeylerdeki çocukların çevre ile ilgili çeşitli durumlara karşı algılarının araştırılması amaçlanmıştır; hangi sosyoekonomik düzeydeki çocukların doğa deneyimlerinin daha fazla olduğu, bu deneyimlerin doğa farkındalıklarına bir etkisinin olup olmadığı ve yüksek farkındalık gösteren çocukların doğal ortamda aktif oyun deneyimi ve dijital ortamda oyun seçeneklerinden hangisini seçtikleri tespit edilmek istenmektedir. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunu Trabzon İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 4 okul öncesi eğitim kurumundaki 20 çocuk; Rize İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 3 okul öncesi eğitim kurumundaki 15 çocuk olmak üzere toplam 35 çocuk ve velileri oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından oluşturulan görsellerin kullanıldığı yarı yapılandırılmış görüşmeler ve demografik bilgi toplamak amacıyla oluşturulan aile bilgi formu ile toplanmıştır. Araştırma sonucunda çocuğun yaşı, kardeş sayısı, okul öncesi eğitim kurumundaki senesi, anne baba eğitim düzeyi, aile gelir düzeyi ve anne mesleğinin çevre farkındalığını etkilediği görülmüştür. Yüksek farkındalık gösteren çocukların doğal ortamda oyun oynamayı tercih ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.