THE CONSEQUENCES OF WOMEN WORKPLACE CULTURE IN ARABIC-SPEAKING COUNTRIES
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, İŞLETME (İNGİLİZCE) , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ASHJAN ALI HAMOOD SHAMSAN
Danışman: Aslıhan Ünal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, Arapça konuşulan ülkelerde kadınların karşılaştığı karmaşık ve çok boyutlu işyeri kültürünü incelemekte; özellikle köklü kültürel, dini ve toplumsal normların kadınların mesleki fırsatlarını, karşılaştıkları zorlukları ve kariyer sonuçlarını nasıl şekillendirdiğine odaklanmaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında konumlandırılan bu çalışma, bireysel irade, örgütsel dinamikler ve toplumsal beklentilerin kesişiminde kadınların liderliğe erişimlerini, duygusal iyi oluşlarını ve uzun vadeli kariyer gelişimlerini nasıl etkilediğini eleştirel bir bakış açısıyla analiz etmektedir. Niteliksel fenomenolojik bir yöntemle yürütülen bu araştırma, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ve Ürdün gibi ülkelerde teknoloji, finans, sağlık ve eğitim gibi çeşitli sektörlerde çalışan on profesyonel kadının yaşanmış deneyimlerine dayanmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanan zengin anlatılar, tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bu analiz süreci sonucunda sekiz temel tema ortaya çıkmıştır: cinsiyete dayalı ayrımcılık, liderliğe erişimde engeller, duygusal emek, algılanan işyeri yükleri, örgütsel destek mekanizmaları, cinsel taciz, iş-yaşam dengesi mücadelesi ve ailevi ile evlilikle ilgili beklentilerin etkisi. Araştırma sonuçları, kadınların iş yaşamında sürekli olarak cinsiyet temelli önyargılar, sınırlı liderlik fırsatları, adaletsiz işyeri politikaları ve geleneksel cinsiyet rollerini profesyonel ortamlarda dengelemeye çalışmanın getirdiği psikolojik yükle karşılaştıklarını ortaya koymaktadır. Bu engeller, yalnızca kariyer duraklamasına ve tükenmişliğe değil, aynı zamanda yüksek işten ayrılma oranlarına ve kadın yeteneklerinin iş gücünde yetersiz kullanılmasına yol açmaktadır. Ayrıca, araştırma kadınların kişisel hedeflerini kültürel olarak öncelik verilen ailevi rollerle dengelemeye çalışırken yaşadıkları çifte baskının, kariyer hedeflerinden vazgeçmelerine veya bu hedefleri ertelemelerine neden olduğunu göstermektedir. Tüm bu zorluklara rağmen, çalışma aynı zamanda ilerleme ve umut vadeden alanları da ortaya koymaktadır. Suudi Arabistan Vizyon 2030 gibi reform girişimleri ve tabandan yükselen kapsayıcılık talepleri, toplumsal cinsiyet rolleri etrafındaki söylemi yeniden şekillendirmekte ve politika değişikliklerini teşvik etmektedir. Bu çabalar, genç kuşaklar arasında artan farkındalıkla birleştiğinde, örgütsel kültür ve toplumsal söylemde potansiyel bir dönüşümün habercisi olarak değerlendirilmektedir. Tez, kadınlar için daha kapsayıcı ve adil bir iş ortamı yaratmaya yönelik somut önerilerle son bulmaktadır. Bu öneriler arasında şeffaf işyeri politikalarının uygulanması, esnek çalışma düzenlemeleri için kurumsal destek, yapılandırılmış mentorluk programlarının geliştirilmesi ve kültürel hassasiyet içeren örgütsel reformlar yer almaktadır. Kültürel, psikolojik ve ekonomik perspektifleri bir araya getiren bu çalışma, Arapça konuşulan iş ortamlarında kadınların karşılaştığı benzersiz engelleri anlamak için kapsamlı bir çerçeve sunmakta ve küresel iş gücü piyasalarında toplumsal cinsiyet eşitliği literatürüne katkı sağlamaktadır.