The Impact of Generative AI on Decision-Making Processes in Saudi Arabian SMEs.

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İşletme (İngilizce) , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ABDULAZIZ AHMED ABDULLAH AHMED

Danışman: Aslıhan Ünal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Yapay Zekânın üretken biçimlerinin (Generative AI) Suudi Arabistan'daki küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) karar alma süreçleri üzerindeki etkisini incelemektedir. Araştırmanın amacı, işletme yöneticilerinin ChatGPT ve Gemini gibi üretken yapay zekâ araçlarını stratejik ve operasyonel karar alma süreçlerine nasıl entegre ettiklerini ve algıladıklarını anlamaktır. Araştırmada nitel bir yaklaşım benimsenmiş ve fenemonoloji deseni izlenerek, çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren KOBİ yöneticileriyle yapılan derinlemesine görüşmeler yoluyla veriler toplanmıştır. Bulgular, üretken yapay zekânın karar alma süreçlerinde verimliliği, analitik doğruluğu ve yaratıcılığı artırdığını göstermektedir. Yöneticiler, bu araçların veri odaklı kararları geliştirdiğini, iş yükünü azalttığını ve yenilikçi düşünmeyi teşvik ettiğini belirtmiştir. Bununla birlikte, katılımcılar insan yargısının ve etik denetimin hâlâ vazgeçilmez olduğunu vurgulamışlardır; çünkü yapay zekâ kültürel bağlamı ve insani sezgiyi tamamen ikame edememektedir. Dijital okuryazarlık eksikliği, uygulama maliyetleri ve çalışan direnci önemli zorluklar olarak tanımlanmıştır. Araştırma, Suudi KOBİ'lerinde başarılı yapay zekâ uygulamalarının liderlik desteğine, çalışan eğitimine ve güven inşasına bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, üretken yapay zekânın insan zekâsının yerini almak yerine onu destekleyen bir araç olduğunu vurgulamaktadır. Sonuç olarak, yapay zekânın sorumlu bir biçimde entegrasyonu, yenilik, rekabet gücü ve sürdürülebilir büyüme açısından Suudi Arabistan'ın 2030 Vizyonu ile güçlü bir uyum göstermektedir.