Uçuşta karar verme stillerinin tükenmişlik düzeyine etkisi: Pilot öğrencileri üzerinde araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, HAVACILIK YÖNETİMİ , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSEL MERVE KUŞ
Danışman: SEZER CİHAN KESKEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Havacılık sektörü, küresel ekonomi ve ulaşım ağının ayrılmaz bir parçası olarak, güvenli ve verimli bir şekilde işlemesi; yolcuların, mürettebatın ve tüm havacılık çalışanlarının sağlığı ve güvenliği açısından kritik bir öneme sahiptir. Pilotlar, havacılığın temel unsurlarından biri olarak uçuş güvenliğini doğrudan etkileyen kararları almakla yükümlüdür. Bu nedenle pilotaj eğitim süreçleri, özellikle uçuş aşamasında alınan kararların kalitesini artırmaya yönelik stratejilerle şekillendirilmelidir. Ancak pilotların eğitim süreçleri sırasında maruz kaldığı aşırı stres, iş yükü ve tükenmişlik (burnout) gibi faktörler karar verme süreçlerinde olumsuz etkilere yol açabilir ve dolayısıyla uçuş güvenliğini tehdit edebilir. Bu tezde pilotaj eğitim sürecinde tükenmişlik sendromunun etkileri araştırılmış ve tükenmişlik düzeylerinin pilotların uçuş sırasındaki karar verme stillerine olan yansımaları incelenmiştir. Araştırma, pilotların eğitim dönemlerinde yaşadıkları tükenmişlik durumlarının uçuş aşamasındaki karar verme süreçlerini nasıl şekillendirebileceğini anlamayı amaçlamaktadır. Tükenmişlik, pilotların fiziksel, duygusal ve bilişsel aşırı yıpranmasına neden olarak sağlıklı ve güvenli uçuş kararları alabilmelerini zorlaştırabilir ve bu durum kazaların meydana gelmesine yol açabilir. Çalışma sonuçları, tükenmişlik düzeylerinin pilotların sezgisel ve rasyonel karar verme yetenekleri üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca tükenmişlik sendromunun karar vermekten kaçınma ve anlık karar verme gibi karar verme stillerinde de belirgin etkiler gösterdiği gözlemlenmiştir. Bu bulgular, pilotların uçuş sırasında karşılaştıkları stresli ve zorlu koşullar altında doğru ve güvenli kararlar almada zorlanabileceklerini ve bu durumun uçuş güvenliği için bir risk oluşturabileceğini göstermektedir. Dolayısıyla, pilotaj eğitim süreçlerinde tükenmişlik sendromunun etkilerini azaltmaya yönelik psikolojik destek ve stres yönetimi eğitiminin entegre edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu tür destekler, pilotların tükenmişlikten korunmasına yardımcı olacak ve eğitim sürecinde daha sağlıklı kararlar almalarını sağlayacaktır. Böylece havacılık sektöründe uçuş güvenliğinin artırılması ve pilotların performanslarının optimize edilmesi mümkün olacaktır. Bu tez, tükenmişlik sendromunun eğitim süreçlerinde dikkate alınması gereken önemli bir faktör olduğunu ve güvenli uçuşların sağlanmasında bu tür müdahalelerin kritik rol oynadığını ortaya koymaktadır. Özellikle, pilotların eğitim süreçlerinde yaşadıkları tükenmişlik deneyimlerinin, onların gelecekteki karar verme yetenekleri üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bağlamda, eğitim programlarının sadece teknik bilgi ve becerileri değil, aynı zamanda psikolojik dayanıklılığı da geliştirmeye yönelik stratejiler içermesi gerekmektedir. Eğitimcilerin, pilot öğrencilerinin tükenmişlik belirtilerini erken tespit edebilmesi ve uygun destek mekanizmalarını devreye sokabilmesi için gerekli bilgi ve becerilere sahip olması önemlidir. Ayrıca, havacılık otoritelerinin ve eğitim kurumlarının, pilotların psikolojik sağlığını korumaya yönelik politika ve uygulamaları hayata geçirmesi gerekmektedir. Bu tür önlemler, havacılık sektörünün sürdürülebilirliği ve güvenliği için vazgeçilmezdir.